Od 1 września 2026 r. obowiązują nowe zasady udzielania dotacji w trybie art. 19a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Maksymalna kwota jednego małego grantu wzrosła do 20 000 zł, podwojono również roczny limit dotacji dla jednej organizacji. Co szczególnie ważne, z przepisów usunięto ograniczenie, zgodnie z którym zadanie mogło trwać maksymalnie 90 dni.
Zmiany mają duże znaczenie dla klubów sportowych i innych organizacji prowadzących działalność w obszarze kultury fizycznej. Mały grant może posłużyć m.in. do sfinansowania zajęć sportowych, zawodów, obozu, projektu dla dzieci i młodzieży albo zakupu wyposażenia niezbędnego do realizacji zadania.
Mały grant to potoczna nazwa dotacji przyznawanej na podstawie art. 19a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Pozwala on jednostce samorządu terytorialnego zlecić organizacji realizację zadania publicznego z pominięciem otwartego konkursu ofert.
Z tego trybu mogą korzystać m.in. stowarzyszenia i fundacje, uczniowskie kluby sportowe, kluby działające w formie stowarzyszeń, a także niedziałające w celu osiągnięcia zysku kluby sportowe funkcjonujące w formie spółek kapitałowych, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie.
Zadanie musi mieć charakter lokalny lub regionalny oraz mieścić się w działalności statutowej organizacji. W przypadku klubu sportowego może dotyczyć przede wszystkim wspierania i upowszechniania kultury fizycznej, działalności na rzecz dzieci i młodzieży, turystyki, przeciwdziałania uzależnieniom albo integracji społecznej.
Najbardziej widoczną zmianą jest podwyższenie maksymalnej wartości jednego małego grantu z 10 000 zł do 20 000 zł.
Oznacza to, że klub sportowy może złożyć uproszczoną ofertę i ubiegać się o kwotę do 20 000 zł bez udziału w otwartym konkursie ofert. Samorząd może również przyznać kwotę niższą niż wskazana przez organizację.
Wzrost limitu pozwala planować zadania o większym zakresie. Dotacja może zostać przeznaczona m.in. na:
Zakup sprzętu nie powinien być jednak przedstawiany jako samodzielny cel projektu. Z oferty powinno wynikać, w jaki sposób wyposażenie będzie wykorzystywane podczas realizacji konkretnego zadania publicznego. Trzeba również sprawdzić zasady obowiązujące w danym samorządzie oraz warunki zawieranej umowy.
Podwyższono także łączny limit środków, które jedna organizacja może otrzymać w trybie małych grantów od tego samego organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Od 1 września 2026 r. limit ten wynosi 40 000 zł w roku kalendarzowym.
Klub może zatem otrzymać np. dwa granty po 20 000 zł albo kilka mniejszych dotacji, o ile ich łączna wartość nie przekroczy 40 000 zł.
Limit jest liczony odrębnie dla każdego organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Otrzymanie dotacji od gminy nie wyklucza więc ubiegania się o mały grant udzielany przez powiat lub województwo, jeżeli zadanie odpowiada zakresowi ich zadań publicznych i ma właściwy zasięg.
Do 31 sierpnia 2026 r. zadanie finansowane w trybie art. 19a mogło być realizowane przez okres nie dłuższy niż 90 dni. Nowelizacja usunęła to ograniczenie.
Dla klubów sportowych jest to szczególnie ważna zmiana. Mały grant może obecnie obejmować dłuższy cykl zajęć, kilkumiesięczny program szkoleniowy albo serię wydarzeń rozłożonych w czasie. Nie trzeba już sztucznie skracać projektu do trzech miesięcy.
Zniesienie ustawowego limitu nie oznacza jednak całkowitej dowolności. Termin realizacji zadania musi zostać zaakceptowany przez samorząd i wskazany w umowie. Należy również uwzględnić zasady gospodarki budżetowej. W praktyce samorządy mogą wymagać zakończenia i rozliczenia zadania przed końcem roku budżetowego.
Wzrosła również maksymalna część środków, którą organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego może przyznać organizacjom w trybie małych grantów.
Dotychczas łączna wartość takich dotacji nie mogła przekroczyć 20% środków zaplanowanych w danym roku na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe. Od 1 września limit wynosi 30%.
Nie oznacza to, że każdy samorząd automatycznie przeznaczy na małe granty pełne 30% swojego budżetu dotacyjnego. Przepis określa maksymalny dopuszczalny poziom. Faktyczna dostępność pieniędzy zależy od budżetu, przyjętych programów współpracy oraz decyzji właściwego samorządu.
Zadanie może zostać zlecone w formie powierzenia albo wsparcia.
Powierzenie oznacza finansowanie zadania publicznego z dotacji. W tym wariancie organizacja nie ma obowiązku zapewniania własnego wkładu finansowego.
Przy wsparciu realizacji zadania organizacja zapewnia wkład osobowy lub rzeczowy. Może nim być np. praca społeczna członków klubu, świadczenia wolontariuszy, wykorzystanie własnego sprzętu albo nieodpłatne udostępnienie pomieszczeń.
Jeżeli samorząd dopuści taką możliwość, organizacja może zastąpić całość lub część wkładu osobowego albo rzeczowego środkami finansowymi własnymi lub pochodzącymi z innych źródeł. Informację o takim zastąpieniu należy zamieścić w ofercie.
Organizacja składa uproszczoną ofertę realizacji zadania publicznego do wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zarządu powiatu albo zarządu województwa.
Ustawowa procedura przewiduje, że oferta zostaje opublikowana na siedem dni:
W tym czasie każdy może zgłosić uwagi do przedstawionej oferty. Po upływie terminu i rozpatrzeniu uwag samorząd podejmuje decyzję w sprawie zlecenia zadania oraz zawarcia umowy.
Chociaż tryb określa się jako pozakonkursowy, przyznanie dotacji nie następuje automatycznie. Organ wykonawczy ocenia celowość realizacji zadania i może odmówić jego finansowania. Znaczenie mają m.in. zgodność projektu z zadaniami publicznymi samorządu, potrzeby mieszkańców, doświadczenie organizacji, racjonalność kosztów oraz dostępność środków.
Organizacja powinna również zachować odpowiednie wyprzedzenie. Publikacja oferty, czas na zgłaszanie u