💰 Od 1 stycznia 2027 r. mają obowiązywać korzystniejsze zasady podatkowe dotyczące płatności dokonywanych na rachunki bankowe spoza tzw. białej listy VAT. Zmiany są istotne dla klubów sportowych, stowarzyszeń i innych organizacji, które prowadzą działalność gospodarczą i ponoszą wydatki związane z jej wykonywaniem.
Nowe rozwiązania mają ograniczyć negatywne konsekwencje podatkowe pomyłek przy wykonywaniu przelewów. Nie oznacza to jednak całkowitego zniesienia obowiązków związanych z weryfikacją rachunków bankowych kontrahentów.
Biała lista VAT to prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej elektroniczny wykaz podatników VAT, dostępny na stronie Ministerstwa Finansów.
Pozwala on m.in. sprawdzić status podatkowy kontrahenta oraz numery rachunków rozliczeniowych zgłoszonych administracji skarbowej.
W praktyce z wykazu korzystają również kluby sportowe, które zamawiają usługi transportowe, reklamowe, organizację wydarzeń, dostawy sprzętu sportowego czy prace remontowe.
Dotychczas zapłata za transakcję objętą odpowiednimi przepisami na rachunek spoza wykazu mogła powodować poważne konsekwencje podatkowe, nawet jeżeli sama transakcja była rzeczywista, a kontrahent prawidłowo wykonał zamówienie.
Najważniejszą zmianą jest zniesienie sankcji w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) polegającej na wyłączeniu określonych wydatków z kosztów uzyskania przychodów z powodu dokonania płatności na rachunek spoza białej listy VAT.
Dotychczas, jeżeli podatnik dokonał płatności za transakcję objętą ustawowymi wymogami na rachunek nieujęty w wykazie, mógł utracić prawo do zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych. Przepisy przewidywały wprawdzie możliwości uniknięcia tej konsekwencji, ale wymagało to spełnienia dodatkowych warunków.
Po zmianach sam fakt skierowania przelewu na rachunek spoza białej listy nie będzie już stanowił podstawy do zastosowania tej konkretnej sankcji w CIT.
Nie oznacza to jednak, że każdy wydatek automatycznie stanie się kosztem podatkowym. Nadal trzeba będzie spełnić ogólne warunki wynikające z ustawy o CIT, w szczególności wykazać związek wydatku z osiąganiem przychodów albo zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła.
Wiele klubów sportowych działa w formie stowarzyszeń lub fundacji. Niektóre realizują wyłącznie nieodpłatną działalność statutową, inne prowadzą również działalność odpłatną pożytku publicznego albo działalność gospodarczą.
Z perspektywy nowych przepisów istotne jest zatem rozróżnienie poszczególnych sytuacji.
1. Kluby prowadzące działalność gospodarczą
To przede wszystkim ta grupa może odczuć bezpośrednie korzyści ze zniesienia sankcji dotyczącej kosztów podatkowych.
Przykładowo klub prowadzący działalność reklamową lub sponsoringową może zamawiać usługi i towary związane z uzyskiwaniem przychodów. Jeżeli wydatek spełnia ogólne warunki uznania za koszt podatkowy, sam błąd polegający na zapłacie na rachunek spoza wykazu nie będzie już powodował omawianego wyłączenia z kosztów.
2. Kluby nieprowadzące działalności gospodarczej
⚽ Kluby sportowe, które nie prowadzą działalności gospodarczej i realizują wyłącznie nieodpłatną działalność statutową nie są adresatami omawianej sankcji podatkowej. Oznacza to, że jej zniesienie od 1 stycznia 2027 r. nie przyniesie im bezpośredniej zmiany.
Wynika to z art. 15d ustawy o CIT, który wiąże ograniczenie możliwości zaliczania wydatków do kosztów podatkowych z transakcjami określonymi w art. 19 Prawa przedsiębiorców. Chodzi o płatności związane z działalnością gospodarczą, dokonywane między przedsiębiorcami, gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł.
Przykładowo, jeżeli uczniowski klub sportowy nieprowadzący działalności gospodarczej kupuje sprzęt sportowy za 20 000 zł na potrzeby nieodpłatnych zajęć statutowych, nie podlega omawianej sankcji z tytułu zapłaty na rachunek spoza białej listy VAT.
Nie zmienia tego sam fakt, że klub jest podatnikiem CIT. Status podatnika CIT nie oznacza automatycznie, że organizacja prowadzi działalność gospodarczą lub że mają do niej zastosowanie wszystkie ograniczenia dotyczące kosztów podatkowych.
W praktyce nowelizacja ma zatem znaczenie przede wszystkim dla klubów prowadzących działalność gospodarczą. Kluby realizujące wyłącznie nieodpłatną działalność statutową zasadniczo nie korzystają na zniesieniu sankcji, ponieważ nie były nią objęte już wcześniej.
Zniesienie sankcji w CIT nie oznacza, że przelewy na rachunki spoza białej listy VAT staną się całkowicie pozbawione ryzyka.
W określonych przypadkach nadal może wystąpić solidarna odpowiedzialność nabywcy za zaległości VAT kontrahenta, przewidziana w art. 117ba Ordynacji podatkowej.
Dotyczy to w szczególności transakcji między przedsiębiorcami o wartości przekraczającej 15 000 zł, udokumentowanych fakturą wystawioną przez czynnego podatnika VAT.
Co ważne, odpowiedzialność ta może dotyczyć również klubów sportowych, które prowadzą działalność gospodarczą, ale korzystają ze zwolnienia z VAT.
Odpowiedzialności można jednak uniknąć m.in. przez terminowe złożenie zawiadomienia ZAW-NR lub zastosowanie tzw. mechanizmu podzielonej płatności. Ponadto nie obejmuje ona automatycznie wszystkich zaległości podatkowych kontrahenta. Jest powiązana wyłącznie z niezapłaconym podatkiem przypadającym na konkretną transakcję.
Pomimo złagodzenia przepisów dotyczących CIT warto utrzymać dotychczasowe zasady bezpieczeństwa płatności.
Przede wszystkim należy weryfikować rachunek bankowy kontrahenta przed wykonaniem przelewu, szczególnie w przypadku transakcji o większej wartości.
Jeżeli płatność ma zostać skierowana na rachunek spoza wykazu, należy sprawdzić możliwość zastosowania ustawowych mechanizmów ochronnych, w tym:
Ważne jest także odpowiednie uregulowanie obiegu faktur i autoryzacji przelewów wewnątrz organizacji.
Nowelizacja jest dobrą okazją do przeglądu zasad dokonywania płatności w klubie.
W szczególności warto ustalić, kto odpowiada za sprawdzanie danych kontrahentów, czy weryfikacja rachunku jest dokumentowana, kto podejmuje decyzję o realizacji przelewu oraz jakie działania należy podjąć w razie wykrycia błędu.
W mniejszych organizacjach wystarczające może być wprowadzenie prostej procedury obejmującej kontrolę rachunku przed przelewem i sposób postępowania w przypadku niezgodności.
Takie rozwiązanie pozwala ograniczyć ryzyko podatkowe i ułatwia wykazanie prawidłowego działania zarządu w razie kontroli.
Zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2027 r. oznaczają złagodzenie jednego z dotychczasowych rygorów podatkowych związanych z płatnościami na rachunki spoza białej listy VAT.
Dla klubów sportowych prowadzących działalność gospodarczą jest to korzystne uproszczenie, które ograniczy ryzyko utraty prawa do rozpoznania wydatku jako kosztu podatkowego wyłącznie z powodu błędnego rachunku bankowego.
Nie należy jednak traktować nowych przepisów jako zwolnienia z obowiązku zachowania należytej staranności przy dokonywaniu płatności. Ryzyko odpowiedzialności za VAT kontrahenta może nadal występować.
Dlatego nawet po wejściu w życie nowych regulacji sprawdzanie rachunków kontrahentów powinno pozostać standardową praktyką finansową klubów i organizacji sportowych.
Podstawy prawne: ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów; art. 96b ustawy o podatku od towarów i usług; art. 117ba Ordynacji podatkowej; przepisy nowelizujące obowiązujące od 1 stycznia 2027 r.
Przydatne źródło: Wykaz podatników VAT – Ministerstwo Finansów.